Beşir Ayvazoğlu’nun AŞK ESTETİĞİ Kitabı

Türk sanatlarının gelenekten modernliğe uzanan çizgide özelliklerini ve anlamlarını aramak, aynı zamanda ait olduğumuz kültür coğrafyasını da yeniden düşünmek anlamlarına gelmektedir.


Beşir Ayvazoğlu’nun Aşk Estetiği kitabı alanında yazılmış ender kitaplardan biridir. Yurt dışında gerek Selçuklu, gerek Osmanlı ve İslam estetiği ve sanatları üzerine yüzlerce kitap yazılmış olmasına rağmen, Türkçede görsel sanatların bütünsel boyutlarını da ele alıp değerlendiren ve onları fikri boyutlarıyla da kuşatan pek eser mevcut değildir.


Bu yönüyle bakıldığında Aşk Estetiği çok önemli bir boşluğu doldurmaktadır. Beşir Ayvazoğlu çok ciddi ve derinlikli olarak konuya yaklaşmakta ve birçok başlık altında gerek Osmanlı, gerekse de Selçuklu sanatlarından yola çıkarak, İslam coğrafyasında üretilen, giderek de bizim modern sanatlarımız ve Batı sanatının özellikleriyle de kıyaslayarak ortaya koyan yaklaşımla, özgün ve kalıcı metinler üretmiştir.


Kitapta Beşir Ayvazoğlu şunu diyor; “Güzellik duygusu her insanda vardır; herkes, bir şeyleri mutlaka ‘güzel’ bulur ve piyasa onların taleplerine cevap verir Sizin yanına bile yaklaşmayacağınız bir ‘kitsch’, yani bir ‘sözde sanat eseri’, bir başkasının duvarını süslüyor, estetik ihtiyacını karşılıyor olabilir. Yüksek estetik zevk ve kavrayış, sağlam bir eğitimle mümkündür. İyi eğitim, sahip çıktığınız, bağlı olduğunuz kültürün estetik kriterlerini doğru kavramanız için de gereklidir. Hiç şüphesiz her kültürün kendine göre bir estetik ve güzellik anlayışı vardır. İslam da temel görüşleri ve talepleri doğrultusunda, farklı kültürlerden de beslenerek zaman içinde kendine has, zengin, renkli bir estetik dünyası yarattı. Merhum Nihad Sami Banarlı , ‘iman ve yaşama üslubu’ derken herhalde bunu anlatmak istiyordu. İmanımız ve yaşama üslubumuz, sanatımıza da yansımıştır. İslam sanatı denildiği zaman gözünüzde canlanan devasa birikimin arkasındaki ilkelerin bütün… Şirazlı Hafız ve Sadi’yi, Mevlana’yı, Şeyh Hamdullah’ı, Sinan’ı, Fuzuli’yi, Bakı’yi, Itri’yi, Dede Efendi’yi, Şeyh Galip’i, Kazasker Mustafa İzzet’i ve daha nicelerini besleyen estetik…”


Bütünlüklü bir yaklaşımla, Doğu sanatının ve bizim sanatımızın bütün estetik özelliğini Batı sanatıyla kıyaslayarak anlatan ve karşılaştıran Beşir Ayvazoğlu, güzellik olgusunun, insan doğasının ilahi yansıması olduğunu pek güzel örneklerle sunuyor…
Yine Prof. Dr. Selçuk Mülayim, kitap hakkında şunları yazıyor; ” İslam sanatlarının derununda yatan ince estetik dokuya bir hayli yaklaşan Ayvazoğlu, pek çok bakımdan tarafsız, fakat sömürge aydını olmayı kabul etmeyen bir araştırmacı. Çünkü baştan sona ortak değerlerini yaratırken en büyük payı koyduğumuz bir sanata cesurca, ısrarla, içten ve aşkla yaklaşmaktadır. Yazar, öteki araştırmacılar gibi, göz korkutucu zorluklar ve tuzaklarla karşı karşıya olduğu halde güzel bir savaş vermiş…”


Yazar yine kitabında; “..Ressam Erol Akyavaş bile kendi sanat anlayışını açıklarken Aşk Estetiği’ni kullanmıştı..” diyor.
Yazar, İslam’daki tasvir yasağıyla ilgili olarak şunları söylüyor; “…Tasvir kavramının içine ikona’lardan idol’lere, kendilerini tanrılaştırıp kişisel arzularını kitlelere dayatan tiranlara, paraya ve pop yıldızlarına kadar putlaştırılan herşey girer…Tasvir yasağının böyle anlaşılması, aynı zamanda putlaştırılmadığı sürece, tasvir kavramının çerçevesine girebilecek sanatların yasak kapsamı dışında kaldığı anlamına gelmektedir. Esasen tasvir, yani resim ve heykel, islam tarihinin hemen hemen her döneminde belli ölçüde var olmuştur…”


Beşir Ayvazoğlu
Asıl ismi “Beşir Ayvaz” olup 11 Şubat 1953 tarihinde Sivas’ın Zara ilçesinde doğdu. Sivas’ta ilk ve orta öğreniminin ardından 1975’te Bursa Eğitim Enstitüsü edebiyat bölümünü tamamladı. Çeşitli liselerde Türkçe ve edebiyat öğretmenliği yaptı. TRT’de uzman olarak çalıştı.

Lise yıllarında yerel gazetelerde amatör olarak yürüttüğü gazetecilik mesleğine Hergün, Tercüman, Türkiye, Zaman ve Yeni Ufuk gazeteleriyle, Aksiyon dergisindeki köşe yazarlığı ve yöneticilik ile devam etti. 1985-1991 yılları arasında Tercüman gazetesinin “kültür-sanat” yönetmenliği yapmıştır. Yeni Ufuk gazetesinde ise genel yönetmen olarak çalıştı.

Dergâh, Kubbealtı Akademi, Hareket, Hisar, İzlenim, Türk Edebiyatı, Türkiye Günlüğü, Yeni Türkiye gibi dergilerde birçok deneme ve makale yayımladı. Bir ara kültür bakanı danışmanı olarak görev yaptı.

ADTYK Atatürk Kültür Merkezi, İstanbul Şehir Tiyatroları repertuvar kurulu, TDV İslâm Ansiklopedisi Türk dili ve edebiyatı danışma ve redaksiyon kurulu üyeliklerinde bulundu. Ayrıca CNN Türk’te Hilmi Yavuz’la birlikte iki yıl “Gökkubbemiz” adlı kültür programını hazırladı. Kasım 2001 ile temmuz 2005 tarihleri arasında Radyo ve Televizyon Üst Kurulu üyesi olarak görev yaptı.

TRT 2’de “Bir tepeden” adlı bir kültür programı hazırlayan yazar, hâlen Türk Edebiyatı Dergisi’nin genel yayın yönetmenliğini yürütüyor. Türkiye Yazarlar Birliği, iLESAM, Çocuk Vakfı ve Sezer Tansuğ Kültür ve Sanat Vakfı’nın kurucu üyeleri arasında yer alıp Türkiye Gazeteciler Cemiyeti’nin de üyesidir. Şiir, deneme, araştırma, inceleme ve biyografi alanında yayımlanmış çok sayıda kitabı bulunmaktadır.


Eserleri
Bozgunda Fetih Rüyası
Bakardım Güneş Avuçlarımda
Şiirler
Gülnâme
Şiir ve Hakikat
Divanyolu
Derkenar
Altın Kapı
Aşk Estetiği
İslam Estetiği ve İnsan
Geleneğin Direnişi
Yaza Yaza Yaşamak
Ateş Çiçek Lâle
Aslanlar, Tilkiler ve Eşekler
Geçmişi Yeniden Kurmak
Defterimde Kırk Suret
Altı Çizili Satırlar
Şehir Fotoğrafları
1924 Bir Fotoğrafın Uzun Hikâyesi
Divanyolu / Bir Caddenin Hikâyesi
Türkün Kültür Coğrafyasında Bir Gezinti
Alatav’dan Şardağı’na Kültür Coğrafyamızda Gezintiler
Ney’in Sırrı
Kuğunun Son Şarkısı
Halk Şiirinden Tarihe
Siretler ve Suretler
İstiklal Marşı Tarihi ve Manası
Mehmed Akif ve Safahat
Dede Efendi
Fuzuli Kitabi
Şeyh Galib kitabı
Muhammed İkbal Kitabi
Büyük Ağa: Tarık Buğra
Güneş Rengi Bir Yığın Yaprak / Tarık Buğra
Yahya Kemal / Eve Dönen Adam
Yahya Kemal’den Fuat Bayramoğlu’na Karaçi Mektupları
Bozgunda Fetih Rüyası / Yahya Kemalin Biyografik Romanı
Doğu-Batı Arasında Peyami Safa
Peyami / Hayatı, Sanatı, Felsefesi, Dramı
Ömrüm Benim Bir Ateşti/ Ahmet Haşim’in Hayatı, Sanatı, Estetiği, Dramı
Florinalı Nazım ve Şaşalı Edebi Hayatı / Kainatça Tanınmış Türk Şiir Kralı
Güller Kitabı / Türk Çiçek Kültürü Üzerine Bir Deneme
Tanrıdağı’ndan Hıra Dağı’na / Milliyetcilik ve Muhafazakarlik Uzerine Yazilar
Saatler, Ruhlar ve Kediler

Bir Cevap Yazın