Hoca Ali Rıza ve Yahya Kemal’ın “Fenerbahçe”si…

Ümit Gezgin

Dün Fenerbahçe’de gördüm
İri bir zümrüt içindeydi bahar…
Bir mücevherde yalan bir cennet
Görünür;
Çağlayanlar dökülür yüksekten.
Çeşmelerden su akar rengarenk…
Göğe ser çekmiş ağaçlar yücelir.
Bu mücevherde fakat
Vatanın en gerçek
En sevilmiş ve gezilmiş yeri var;
Üç taraftan denizin sardığı yer.

Bu büyük zümrütte
Varsa her aşkın uzun hatırası,
Varsa her sevgili ,her sevdalı,
Varsa engin geceler ,gündüzler,
Bu derin zümrütte
Biz de cananla beraber varız.

Yahya Kemal

Hoca Ali Rıza ve Yahya Kemal için Fenerbahçe’nin ayrıcalıklı bir yeri ve önemi vardır. Gerçek anlamda empresyonist bir ressam kimliğine sahip olan Hoca Ali Rıza, sahillerde ve kırlarda, yani dış mekanlarda resim yapan ilk Türk ressamlarındandır. Keza Yahya Kemal de empresyonist bir duyarlılıkla gözlemler Fenerbahçe’yi.. Çamlıca tepesinden baktığı ve gördüğü İstanbul da yine bir izlenimci duyarlılığın kelimelere dökülmüş hali olarak karşımızda durur..

Ne diyor Yahya Kemal; ” En sevilmiş ve gezilmiş yeri var/Üç taraftan denizin sardığı yer.” Hoca Ali Rıza gibi, Türk şiirinin duayeni olan Yahya Kemal de içşelleştirilmiş, izlenim, yüksek ve özgün bir duyarlılık noktasına çıkarılmış bir Fenerbahçe ortaya koyuyor. Adeta Fenerbahçe’yi ilmik ilmik dokuyor, kelimelerin içinde görsel bir şölene dönüştürüyor mekanı. Mekan kendi varlığının ötesinde şairin ve keza yine ressamın özgün algılama biçimleri içinde eriyor..

Bakılsın Hoca Ali Rıza’nın tablosuna, yüz yıl öncenin mekanı olmanın ötesinde, ressamın kendi gözleminin, anlamının görsel değeri olarak yansır. Sadece renk, biçim anlatımı, kompozisyon olarak meydana getirilmesi değildir Fenerbahçe Hoca Ali Rıza’da da.. Aynı zamanda yüksek bir görselliğin ve his’in ortaya konulması, yoruma açılması ve yeniden ele alınmasıdır.

Şiirin ve resmin iç içe geçen gerçekliği ve gerçekliği dönüştürme gücü, Yahya Kemal’de de, Hoca Ali Rıza’da da üstün bir ayarda görülüyor. Sonuç olarak Hoca Ali Rıza paletiyle şiire koşmuş, Yahya Kemal de şiiriyle izlenimci resimler üretmiş bir büyük sanatçıdır. Ve bu iki değer, bütün nesle de örnek olmaktadır…

Bir Cevap Yazın