Sanat ve Güncel Hayat

Mehmet Yaldız

Platon, sanatın bir ayna vazifesi gördüğünü ve sanatçının doğayı taklit eden bir zenaatkar olduğunu, düşünürdü. Sanatın tarih boyunca gelişen yapı içinde hayatla bağdaşık bir karakteri ve özelliği vardır.

Tarih boyunca sanat akıl ve sezgiyle hayatı kavrama üzerine kurulu olmuştur. Sanatçı, hayal ve kurguyla hayatın üstesinden gelme mücadelesi vermiştir. Mağara duvarlarına yapılan resimlerin birer hayal ve kurgu olduğunu biliyoruz. Hayallerle oluşturduğu bur kurgusal hayatla bağlantılı resimler ve çizimler, doğaya, hayvanlara egemen olma ve kendi yaşamını sürdürme mücadelesinin yansımasıydı.

Daha sonraki zamanlarda da gerek mimari, gerekse de edebiyat ve resim sanatı, benzeşen ve ayrışan noktalarıyla hayatı dönüştürmeye, anlam katmaya, anlamaya ve yorumlamaya çalışmışlardır. Her şair doğayı, insanı ve hayatı anlamak, anlamlandırmak için kelimelere sırlı anlamlar ekler. Ahmet Haşim; “Ağır ağır çıkacaksın bu merdivenlerden/Eteklerinde gümüş rengi bir yığın yaprak/Ve bir zaman bakacaksın semaya ağlayarak..” diyordu..

Böylece Haşim, insanın trajik gerçekliğini, hayat içindeki insanın durumunu çok güzel özetlemişti. Bunu birkaç mısrayla yapmış olması şairin gücünü, sanatın anlamını ve etkisini pek güzel anlatmakta ve göstermektedir. Keza, ressam için de bu böyledir. Her zaman tekrarlanmıştır; “Sanat sanat için midir/toplum için midir?” diyerek.. Evet, aslında sanat hem toplum için, hem de sanat için, yani sanatçının kendisi için geçerli bir realite olarak karşımıza çıkmaktadır..

Sanat hayatı bütünsel bir kimlikle algılar ve yansıtır. Hayatın ne olduğunu veya olmadığını anlamak ve gözlemlemek, insanı derin boyutlarıyla algılamak için de bir romana, bir hikayeye, şiire ve resme ihtiyacımız vardır. Ama bunun bilincinde olmak gerekmektedir. Günümüz insanı bunun ne kadar farkında ve bilincinde, orası ayrı bir mesele..

Günümüz insanı her ne kadar sanata ihtiyaç hissetmese de, sanatın hayatı kuşatan ve dönüştüren gücü değişmiyor. Hayatı anlama çabası içine giren eğitimli insanın sanata yönelmesi doğaldır. Ama cehalet girdabına kapılmış yığınların sanatla alakadar olmaması kadar da doğal bir şey yoktur.

Bir Cevap Yazın