Somerset Maugham’dan; Paul Gauguin’in Romanı: “Ay ve Altı Peni”

Kenan Fişekli

Ay ve Altı Peni, Londra’da yaşayan sıradan bir borsa simsarının resim yapma tutkusuyla bütün düzenini bozup Paris’te ve ardından Tahiti’de maceralara atılmasını konu edinir. 1919 yılında yayımlanan roman hem kurgusal bir ressam olan Charles Strickland’ın biyografisi, hem de bu biyografiyi kendi bakış açısıyla aktaran isimsiz anlatıcının hikâyesidir.

Maugham’ın ünlü ressam Paul Gauguin’in hayatından esinlenerek yarattığı Charles Strickland karakteri, ailesini ve para odaklı hayatını geride bırakıp hayallerinin peşinden gider. Romanın başlığı da kurulu düzen ve para ile hayaller arasındaki ikilemle açıklanır.

Somerset Maugham

Maugham bir mektubunda bu ikilemi şöyle ifade etmiştir: “Altı peni bulacağım diye yere bakarak dolaşırsan, Ay’ı kaçırırsın.” Yazarın İnsanın Esareti adlı kitabı için yazılan eleştirilerden birinde de yine uzun süre tedavülde kalan bu madeni para kullanılmış ve karakter “Ay’ı görmek isterken ayağının dibindeki altı peniyi göremiyor” şeklinde tasvir edilmiştir. Bu da Maugham’ın eserleri hakkında yazılanları okuduğu ve bir sonraki eserinin başlığını böylece belirlediği şeklinde yorumlanabilir.

Bir kitabın gücü, daha giriş cümlesinde ortaya çıkar; “İtiraf etmeliyim ki Charles Strickland’ı ilk tanıdığımda olağandışı bir yönü olduğunu bir an bile düşünmemiştim. Halbuki bugün pek az insan kalkıp da onun büyüklüğünü reddedebilir. ” Evet, giriş cümlesi Maugham’ı nitelikli romancılardan yapmaktadır. Bir romanı kurgulamak kolay bir olay değildir. Süreklilik ister. Takip ister. Özellikle bir sanatçının, gerçeklere de dayalı bir yapıda anlatımı gerçekleştirmek, bir roman kurgusuyla bunu anlatmak o kadar kolay değildir. Maugham’ı bu noktada da kutlamak gerekmektedir.

Bir başka sayfada şunları yazıyor Maugham; “..Kötü bir ressam olmasına rağmen sanata konusunda gözü çok keskindi ve onunla birlikte resim galerilerine gitmek eşsiz bir zevkti. Coşkusu içten, eleştirileri isabetliydi. Açık fikirliydi. Eski ustaları içtenlikle takdir etmekle kalmıyordu, modernlere de sempatisi vardı..”

Sonuç itibariyle Maugham’ın “Ay ve Altı Peni” romanı, bir ressamın, yani Gauguin’in hayatı ve sanatını enine boyuna, sanatçının kişiliğini de işin içine katarak pek güzel anlatıyor…

William Somerset Maugham 

(d. 25 Ocak 1874 – ö. 16 Aralık 1965) İngiliz oyun, hikâye ve roman yazarı.

Çağdaşlarının modernist akımın etkisinde yazdığı bir dönemde daha sade bir tarz seçti. Yazdığı oyunların sıkça sahnelenmesi sayesinde popüler bir yazar haline geldi. Birçok eseri film olarak da uyarlandı.

1947’de Maugham Somerset Maugham ödülü‘nü başlattı. Bu ödül yaşı otuz beşin altında olan ve bir önceki yıl bir edebiyat eseri yayınlayan en iyi İngiliz yazarına veriliyordu. Şu ana kadar bu ödülü kazananlar arasında V.S. NaipaulKingsley AmisMartin Amis ve Thom Gunn bulunmaktadır. Ölümünden sonra yazar teliflerini Kraliyet Edebiyat Fonuna bağışladı.

Hayatı

Maugham, babasının İngiliz elçiliğinde çalıştığı Paris‘te doğdu. Fransızca’yı anadili olarak öğrendi. 8 yaşında annesini, 10 yaşında babasını kaybetti. Babasının vefatından sonra İngiltere‘ye gönderildi. Bakımını amcası üstlendi. 16 yaşında Almanya’ya giderek, Heidelberg şehrinde edebiyat ve felsefe öğrenimi gördü. İngiltere’ye döndükten sonra tıp öğrenimine başladı. Başyapıtı sayılan Of Human Bondage adlı eserinde kendi yaşam öyküsünü anlatmıştır.

Romanları

  • Liza of Lambeth, 1897
  • Mrs. Craddock, 1902
  • The Magician, 1908
  • Of Human Bondage, 1915 (Türkçede “Şehvet Düşkünü”, “Hayatın Esiriyiz”, “Hayat Hüzünleri” gibi adlar altında birkaç kez yayımlandı)[1]
  • Ay ve Altıpara, 1919
  • The Painted Veil, 1925
  • Ashenden,or the British Agent, 1928
  • Cakes and Ale, 1930
  • The Narrow Corner, 1932
  • Christmas Holiday, 1939
  • Up the Villa, 1941
  • The Razor’s Edge, (Şeytanın Kurbanları) 1944
  • Then and Now, 1946
  • Theatre, 1947
  • Creatures of Circumstance, 1947
  • Catalina, 1948

Bir Cevap Yazın