“ŞİMDİ DE TARİHİ ÇEŞMELER Mİ!”

Nusret Karaca

….

Bazı eserler vardır ki tarihe tanıklık ederler. Bu eserlerden bazıları da Osmanlı Klasik Dönem Mimarisi’nin en önemlileri arasında yer alan çeşmeler. Özellikle 18.y.y.daki değişen yeni mimari anlayışıyla yapılan meydan çeşmeleri. Bu çeşmelerin de çoğu İstanbul’da.

….

4 Şubat 2021 günü Feneryolu’ndan Kızıltoprak yoluyla Bahariye’ye doğru yol alıyorum. 2 gün önce her zamanki yolumun üzerinde bulunan, Ali Suavi Sokak’taki Nazım Hikmet Kültür Merkezi’nin köşesindeki çeşme dikkatimi çekmişti. Musluğu değişmiş. Tarihi bakır musluk yerine yeni ve basit bir musluk takılmış. Kafelerden birinin sahibi benim ilgilendiğimi görünce “Almışlar. Yerine bunu taktık” demişti o gün. Yoluma devam ettim. Aklıma Kadıköy’de bulunan Osmanlı Çeşmeleri geldi…O gün çevrede bildiğim bir iki çeşmenin fotoğrafını çekmek istememe rağmen fırsat bulamadığımdan 4 Şubat 2021 Perşembe günü sırf bunu gerçekleştirmek için yola koyuldum.

Halitağa Caddesi’ndeki Nal Sokak köşesindeki çeşmelerde sorun yok, Bahariye Osmancık Sokak köşesindeki çeşme ile Osmanağa Camii önündeki çeşme de eskileri alınmış yerinde yeni musluklar.

Bağdat caddesi’nde yolumun üzerinde bulunan ve önünden sıkça geçtiğim Selamiçeşme’deki tarihi çeşme bugüne kadar korunmuş.

Bu dönemde hemen her yerde kamera var….

Öyleyse bu muslukları alanları o sürede kimse mi görmüyor, yoksa önemsiz mi geliyor.

….

Tarihi çeşmeler hem bir döneminin tanıkları, hem de üzerlerindeki anlamlı yazılar, işlemelerle, kabartmalarla, süslemelerle birer sanat eseri. Bir tarihi eserin bir parçasının gövdeden ayrılması o bütünü ne kadar da farklılaştırıyor. Tarihi bir taş binanın penceresine yenileme diye beyaz plastik çerçeveli pencereler takıldığında nasıl sırıtıyorsa, tarihi çeşmelerdeki metal musluklar da öyle. O zaman hiç olmazsa tarihi çeşmelere estetik ve aslına uygun muslukları takmak gerekmez mi!

Artık ilgili birimler, ilgililer kimse, neresiyse!…

Basit ve önemsiz bir yazı gibi gelebilir bir çok kişiye!….

Ancak bir eğitimci, tarihçi ve yazar olarak, İstanbullu, Kadıköylü olarak, toplumsal duyarlılığı önemsediğimden görmezden gelemezdim.

Ben de öyle yaptım!

Bizde böyle!

           *******

(*) Çeşmelere kontrollerimiz sonunda yeni muslukların takıldığını gördük. (Kasım 2021)

Bir Cevap Yazın