İNSAN VE TAKI

Gülseren Dalbudak

Çağlar boyunca takı, insanoğlunun vaz geçemediği tutkusu olmuştur. Bazen büyüsel amaçlarla bazen, prestij vasıtası olarak, bazen de sadece süslenmek amacı ile takı kullanmıştır.

Önceleri, taşlardan, kemiklerden, hayvan dişlerinden yapılan takıları, insanoğlu, doğaya karşı kendisini koruyacağı ve kendisine güç vereceği inancı ile takmıştır. Daha sonra, cilalı taş ve tunç dönemlerinden sonra değerli metaller bulunmuş ve bunlara değerli taşlar da ilave olmuştur.

Geçmişten günümüze takı insanoğlunun bir tutkusu olmuştur. Günümüzde, uygar insan kendine özen ve saygı gösterir. Bu nedenle giyimine özen gösterirken, giyiminin tamamlayıcısı olarak da takı ve aksesuarlara önem vermektedir. Oysa takı geçmişte çok farklı amaçlarla kullanılmıştır. Hala dünyanın bazı yerlerindeki ilkel kabilelerde, vücudun fiziksel yapısını değiştirip, güzelleştirmek için de kullanılmıştır. Birmanya da Paduang kabilesinde buna benzer adetler var. En ilginç olanı da boyun uzatma geleneğidir. Beşinci yaş gününü kutlayan kızların boynuna masaj yapılıyor ve ilk kolyenin ne zaman takılacağına karar veriliyor.10 cm. genişliğindeki bu kolyenin takılacağı gün küçük kızın boynu yukarı doğru çekiliyor ve halkanın boyna tam oturması sağlanıyor. 2 yıl sonra bu kolye çıkarılıyor ve yerine 20 cm genişliğindeki halka takılıyor. Buna böyle buluğ çağında da devam ediliyor. Böylece Paudang kabilesinin kızları inançlarına göre servetleri ve mutlulukları boyunlarının uzunluğu ile doğru orantılı olarak devam ediyor. Çünkü ona göre daha iyi kısmet buluyor.

19. YY. da takı, değerli malzemeler ve taşlardan yapılmış, günün sanat akımlarından etkilenmekle birlikte, klasik tarz her zaman geçerliliğini korumuştur. Bu takılar genellikle imtiyazlı sınıflar tarafından, bir prestij unsuru ve yatırım aracı olarak kullanılmıştır. 20. yy.’la gelindiğinde, sanat anlayışlarındaki farklılaşmalar, savaş sonrasındaki endüstrileşme, toplumun sosyal yapısındaki değişimler, takı üretiminde büyük farklılıklar getirmiştir. Artık, daha modern formlarda, motiflerde, klasik ve gerçekçi tavrı aşmış, her türlü malzemenin değer kazandığı, estetik kaygılarla dizayn edilmiş, daha uygun fiyatlarla insanlara hitap edebilen, takılar üretilmeğe başlanmıştır.

İlerleyen teknoloji ve medya sayesinde takı sanatı gelişmiş ve yayılmıştır. Artık mücevher sadece, Faberge, Cartier, Bucheron değildir. Çünkü, gerçek mücevher ve takılar artık değerli taş ve metallerden yapılmış olması gerekmiyor. Önemli olan takının estetik güzelliği ve zanaatkarının onu kendi sanat anlayışı doğrultusunda dizayn etmesi ve yorumlaması önem kazanmıştır.

Her insan mutlaka takı takmıştır çeşitli nedenlerle. Bazen bir gurubu temsil etmek için, bazen bir siyasi görüşü ya da dini görüşü temsil etmek için dizayn edilmiş takılar. Bazen resmi takılar, alyans veya bir okul sembolü olan ya da bir resmi kuruluşu temsil eden rozetler, yüzükler, herkes tarafından kullanılmaktadır. Ayrıca nazar değmesin diye de hala büyüsel amaçlı takılar kullanırız. Bazıları da toplumda dikkat çekmek, gösterişli olmak, ya da ne kadar zengin olduğunu göstermek için çok abartılı takılar kullanabilirler. Ne için olursa olsun takı ve aksesuar kullanmak insanları, daha güzel, daha çekici, taktığı takıya göre daha kişilikli gösterir. 

Bir Cevap Yazın