“BİR ŞEHRE GÖNÜL VERENLER!”

          Nusret Karaca

İstanbul.. Bosphorus… Her zaman söylerim..”Bir Dünya Güzeli”

Bu şehirde yaşamak, onu solumak, aidiyet duygusuyla bağlı olmak.. Ne gurur ve mutluluk!

2010 Avrupa Kültür Başkenti Etkinlik ve projelerinde “BEN HALİÇ”ile yer almak..”İSTANBULUM”dizisi içinde bulunmak çok anlamlıydı. O zamanlar yarım kalan bazı araştırmalarım için rehberim olmuştu dostlarım ve Kültür A.Ş. çalışmaları.

Dikkatimi çekenleri not etmiştim bir yerlere.. Şimdi onlardan ve daha öncekilerden bazılarını tekrar anımsatmak istedim İSTANBUL adına, bu şehrin aşıklarına…

Bakın Eray Canberk’ 2010 İstanbul  Avrupa Kültür Başkenti Projesi’nde yer  

alan 40 Semt,40 kitap,40 yazar(Sonradan 80 oldu)İstanbulum

Dizisi kitapların arka kapaklarındaki yazısından bir bölüm.

Bir kentin tarihini, coğrafyasını, toplumsal hayatını, geçirdiği değişimleri, insan tiplerini, atmosferini, doğal güzelliklerini, unutulan değerlerini, yeme içme kültürünü, gecesini gündüzünü, yazını kışını, folklorunu, eğlence hayatını, daha bin türlü özelliğini, herkes kendince görür. Tarihçi başka, coğrafyacı başka, turizmci başka, asker başka, öğretmen bambaşka bir gözle görür ve kendi bakış açısıyla yazmak ister.

Ama bir yazar-edebiyatçı, kendince bir duyarlıkla yaklaşır kentine. Çevresine gönül gözüyle bakar. Kendisini değişik insanların yerine koyar, onların yüreğiyle de hissetmeye çalışır, öylece yazar… Yazar yazdığı zaman, birçok kimse o yazıda kendi duygularını, düşünüp de söyleyemediklerini bulur. Kendisinden önce yazılmış olanları da anımsamak ister…

Evet! İstanbul bir dünya güzeli!

Sevdalıları öyle çok ki!

Dördü de yabancı, dördü de İstanbul sevdalısı, dördünün de adları bazı caddelerde, semtlerde…

Claude Farrère;

Gerçek adı: Charles Frederick Bargone; d. 27 Nisan 1876, Lyon – ö. 21 Haziran 1957, Paris. Fransız yazar.

1902 yılında İstanbul”a gelir. Söylenildiğine göre önyargılarıyla..2 yıl sonra ise bir Türk dostu olarak ayrılır. Doğu’ya, İslam’a ve denizciliğe ilgisiyle bilinir.1922 yılında yine Türkiye’ye gelir. “Türkler’in Manevi Gücü”, “Ankaralı Dört Hanım” adlı kitapları bulunan yazarın adı Sultanahmet’te bir caddeye verilmiştir.

Alphonse de La Martin; 

Adı Taksim’de bir cadde’ye verilen Fransız yazar İstanbul için “Biricik ve kabul etmez şehirdir. Manzarasının güzelliğini hiç bir fırça ve kalem layıkıyle tasvir edemez” ifadelerini kullanmıştır.1833 yılında Osmanlı Padişahı Abdülmecid tarafından iyi bir şekilde ağırlandı. “Historia de la Turkie”adlı bir araştırması bulunuyor.

Naturalizm akımının temsilcisidir. Sapho, Değirmenimden Mektuplar eserleriyle ünlüdür. Ayrıca Jack diye ünlü bir dünya klasiği vardır.

….

Giuseppe Donizetti; 

Domenico Gaetano Maria Donizetti İtalyan opera bestecisi. En ünlü bestesi 1835 yılında bestelediği Lucia di Lammermoor ‘dir.

II. Mahmut’un daveti üzerine İstanbul’a gelir. Abdülmecid tarafından paşa ünvanı verilir. “Mahmudiye” ve “Mecidiye” marşlarını besteler ve de”Mızık-a ı Hümayun” u yapılandırır. Müzik dersleri verir.

….

Pierre-Loti; 

Pierre Loti isminin yazara, kimi kaynaklara göre öğrencilik yıllarında; kimi kaynaklara göreyse, 1867 yılında yaptığı Okyanusya seferi sırasında, Tahitili yerliler tarafından verildiği söylenir.

 “Loti”, egzotik iklimlerde yetişen egzotik bir çiçeğin adıdır.

Genç yaşta Fransız Deniz Kuvvetleri’ne katılan Fransız subay/yazar çok kez İstanbul’da bulunur. 1879 da aşık olduğu kişi adına “AZİYADE” adlı romanı yayınlar. Bu eser o zaman’ın yaşamından izler taşır. 1920 yılında şehrin fahri hemşehrisi ilan edilir. En çok gittiği yer olan Haliç’teki (Eyüp sırtları)

kahvehane ve tepe onun adıyla anılıyor. Pierre-Loti Kahvehanesi.. Biraz yukarısında Aziyade ziyaret edilen panoramik mekanlar…

….

Evet!.Çok uzaklardan da gelseler İstanbul onları cezbetti…bir bakıma

“UZAKLARDAKİ İSTANBULLULAR”oldu 

her biri..

Umberto Eco “Bazı kentler birdenbire içine alıverir, bazılarıysa kendini sakınmadan, yaklaştıkça yavaş yavaş ortaya koyar. Kuşkusuz İstanbul ikinci tip kentlerden” der.

İyi ki varsın İSTANBUL..iyi ki HALİÇ’te büyüdüm, KHALKEDON’da yaşıyorum..

Her iki yaka’n dan da kucaklıyorum seni BOSPHORUS’UM.

..

(*)İstanbul Kültür A.Ş,Atlas 1999,Pierre-Loti, Haliç anıları, konuşmaları, 2010 Avrupa Kültür Başkenti Etkinlikleri ve Söyleşileri, Yayınları, Golden Horn ‘daki duyduklarım. Semtimden tuttuğum notlarım, İ.B.B. yayınları.Star,

Kitaplığımdaki notlar,dergi gazete kupürleri,Eray Canberk.

Bir Cevap Yazın