Monet niçin resim yapıyordu…

Prof. Dr. Ümit Gezgin

Monet niçin resim yapıyordu.. bir ressam niçin resim yapar.. bunlar üzerinde düşünmek lazım.. ben mesela varoluşumu anlamlı kılmak için resim yapıyorum.. bazıları para kazanmak, ünlü olmak için resim yapıyor.. genç kuşaktan bazılarına bakıyorum da bir klana ait olmak için durmadan didinip duruyorlar ve hatta bazı galerilere angaje olarak onların istedikleri doğrultuda resim yapıyorlar.. galeri de her ay belli bir ücret ödüyor sözleşme yaptığı bu genç ressamlara ve kendine bağlayarak, bir anlamda onları işçi gibi çalıştırıyor…

Bu duruma ne demeli bilmiyorum ama.. söz konusu gerçek anlamda sanat ve sanatçı olgusuysa, onun tipik örneklerinden biri Monet’dir.. O da resmi yaşam biçimine dönüştürmüş ressamların başında gelir.. derdi tasası resim yapmaktır.. resim üzerine ne kadar okumuş, araştırmıştır bilmiyorum.. ama izlenimciler arasında çok okuyan biri varsa o Degas‘tır.. hatta modellerinden biri, O’nun notlar aldığını görünce: “Sen ressam mısın, yazar mısın?” diye takılır.. O da sadece gülümser.. Degas’nın modellerine haşin davrandığı ve hatta atölyesinden kovduğu bilinmektedir.. kovma sebebi de elbet bazılarının ukalalığıdır…

Monet niçin resim yapıyordu.. resim veya sanat çocuklukta başlayan bir uğraş, giderek zaman içinde yaşam biçimine dönüşen filozofça bir tutum değil midir.. bir de yaşadığı, düşündüğü, gördüğü ve algıladığı biçimde ressam resimlerini yapar.. kendine özgü bir tarzı vardır ve bu tarz aynı zamanda kişisel bir ifade biçimi, sanatçıyı yansıtan bir kimliktir.. herkesin kimliği tam oturmamıştır.. kişisel bakış açısı gelişmemiş kişilere sanatçı denilemez.. bir tarzı, bir özgünlüğü olana sanatçı denilebilir ancak.. bu noktadan bakıldığında da gerçek sanatçıların içinde en özgünlerinden biri de yine Monet’dir…

Monet Paris’te dünyaya geliyor 1845 yılında.. o yıllarda Paris dünyanın kültür başkenti.. bizden de bir sürü ressam oralarda, özel atölyelerde resim dersi almakta, Paris sokaklarını, başka atölyeleri, müzeleri arşınlamaktadır…

Monet karikatür çizerek resim dünyasına adımlarını attı.. karikatürlerini de satıyor ve çocuk yaşta, on oniki yaşlarındaydı.. harçlığını çıkarıyordu.. ilk desen derslerini de David’in öğrencisi Ochard‘dan aldı.. sonra ressam Boudin‘le tanıştı.. Boudin, Monet’ye yağlı boya kullanmayı ve açık ortamlarda resmin nasıl yapılacağını öğretti…

1857 yılında annesi vefat ettiğinde Monet 16 yaşındıydı.. okuldan ayrıldı ve dul teyzesinin yanına yerleşti…

Louvre müzesini ziyaret etmek için Paris’e geldiğinde pek çok ressamın eski ustaları taklit ettiğine, hatta müzede kopyalar yapıldığına tanık oldu.. Paris’te geçen yıllarında birçok empresyonist ressamla arkadaşlık yaptı.. durmadan da resimler yapıyordu.. Manet en önemli arkadaşlarından biriydi.. O da tam izlenimci değildi.. açık havadan ziyade atölyede resim çiziyordu.. kendisi aristokrattı.. bu yüzden halkın içinde, açık havada resim yapmayı aşağılıyordu…

Durmadan resim yapan bu genç adam, kendi kişisel yolunu arıyordu ama, bunu nasıl bulacaktı.. bir ara orduya yazıldı ve daha sonra oradan ayrıldı.. asker olamayacağını anlamıştı.. ressam olmak istiyordu da nasıl resim yapacağını ve geçmişi taklit etmeyen bir ressam nasıl olacağını tam olarak bilmiyordu…

Renoir, Bazille ve Sisley’le tanıştı.. onlarla birlikte doğa içinde resimler yapmaya başladılar.. bu resimleri sergiliyorlardı, ama satamıyorlardı.. ünlü, tanınan ressamlar olmak zorundaydılar, bunun için de yıllık devlet sergisine katılmak istiyorlardı ama o sergiye katılmak için klasik içerikli ve biçimde resimler çizmek gerekiyordu.. bu yüzden de izlenimci ressamları yıllık devlet sergilerine almıyorlardı…

Monet’nin ızdıraplı yıllarıydı.. severek evlendiği ve defalarca model olarak kullandığı Camille Doncieu‘dan bir çocuğu oldu.. para kazanamıyor ve ailesini de geçindiremiyordu.. resimlerini satmak için her yola başvurduğu halde, resimlerini satamıyordu.. bir ara öylesine bunaldı ki intihar etmek için kendini Seine Nehri’ne attı.. Allah’tan boğulmadı, yardım ettiler de kurtuldu…

Monet niçin resim yaptı, sorusuna anlamlı cevaplar vermek lazım..bağımsız, bekar ressamlar için iş biraz daha kolaydır.. hatta bazı ressamlar başka işlere girerler ki, özgürlüklerini korumak için.. Monet bunu da yapamazdı.. evli ve çocukluydu.. ayrıca resmin dışında bir şey de yapmak istemiyordu.. O da Pissarro gibi hayatını resme adamıştı.. Pissarro da zengin bir ailenin çocuğu olduğu halde, babasının mağazasında çalışmamış, açlığa ve yoksulluğa rağmen sadece resim yapmıştır…

Monet, resme tutkuyla bağlıydı.. resim sanatını her şeyden fazla seviyordu.. sabahtan akşama kadar resimden başka bir şey yapmıyor, zaman zaman arkadaşlarıyla buluşması da yine resim üzerine oluyordu.. onların bazılarıyla da dağ bayır dolaşıyor, orman içlerinde veya Seine Nehri kenarında uygun yerlerde resimler çiziyordu…

Monet, hayatı boyunca binlerce, onbinlerce resim çizmiştir.. geriye büyük bir yekun kalmıştır.. ve en önemlisi resmi insanlar için değil, kendisi için, kendisinin özgün varoluşu için sürdürmüştür…