BALKAN NACİ İSLİMYELİ “Anma Günü” Piramit Sanat’ta…

Ümit Gezgin

Balkan Naci İslimyeli Türk Çağdaş Sanatı içinde ayrı ve öncü bir yeri vardır. Düşünsel derinliği olan, kendine özgü estetiğini, güncel sanat disiplinleri içinde sürdüren İslimyeli, filozof tavrıyla her sergisinde farklı olan kavramı, gerçekliği ve olguyu değerlendirdi…

Salt görsel sanatların bir sanatçısı değildi İslimyeli.. aynı zamanda düşünsel sanatlar alanında da, şiirden, düz yazıya, öyküden denemeye kadar, plastik sanatların dışında da, edebiyat alanında, sanatsal, düşünsel faaliyetlerini sürdürdü…

Sanat kitapları olan: Suç, Söz, Suret, Defa vu ve Matah’la da.. sanata felsefenin, mistizimin dağarcığında, kavramsal ve düşünsel derinlikle baktığını.. giderek de yeni söylemler, yeni bakış açıları geliştirdiğini ve getirdiğini gözlemliyoruz.. Hümanist karakteriyle herkesi kavramaya, en önemlisi anlamaya çalışan Balkan Naci, Tasavvuf’tan, Felsefeye ve şiire uzanan bakış açısıyla, görselliği çok katmanlı bir plastik algıya, yeniye açık görsel diller geliştirerek taşıdı…

Bir kalıbın sanatçısı değildi Balkan Naci İslimyeli.. giderek, bir üslubun içinde, bir kavramın çerçevesinde kalarak kulaç atan bir sanatçı da değildi.. hayata sonsuz bir okyanus ve kendisini de bir yüzücü olarak algıladığı bu dünya hayatında o, değişik dönemler ve tavırlar yaşadı, geliştirdi.. Kent Masalları’ndan, Deli Gömleği’ne.. Çile’den, Suret’ e ve diğerlerine kadar Balkan Naci, kendi kişisel var oluşunun hep trajedisiyle uğraştı, hep yeni görsel-düşünsel diller ve yollar aradı…

İşte çağdaş Türk sanatının bu öncü ve yenilikçi sanatçısı 14 Nisan’da Piramid Sanat‘ta anılıyor…

Balkan Naci İslimyeli (1947, Adapazarı, Sakarya – 14 Nisan 2022, Burgazada, İstanbul) Türk ressam ve öğretim üyesi.

Yaşamı ve kariyeri

İslimyeli, 1947 yılında Adapazarı, Sakarya‘da doğdu. 1967 yılında şimdiki adıyla Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi olan dönemin İstanbulTatbiki Güzel Sanatlar Yüksek Okulu’nun uygulamalı yetenek sınavını kazanarak girdiği resim bölümünde beş yıl resim eğitimi gördü. Birincilikle mezun olduğu okula bir yıl sonra 1973 yılında asistan oldu. Asistanlığı döneminde kazandığı Avusturya Hükûmeti’nin bursu ile litografi(taş baskı) eğitimi görmek üzere 1975 yılında Salzburg’a gitti.

Yurda döndüğünde tez çalışmalarına devam eden sanatçı 1977’de “Görsel Sanatlar Öğesi Olarak Kurgu” adlı tezi ile yüksek lisansını tamamladı. Floransa’ya 1980 yılında bu kez İtalyan Hükûmeti’nin bursuyla giderek; Floransa Güzel Sanatlar Akademisi Resim Bölümü’nde iki yıl boyunca çalışmalar yaptı. 1982 yılında yurda döndü. Doktoraya eşdeğer olan sanatta yeterlilik diplomasını 1983 yılında alan sanatçı üç yıl sonra 1986’da resim bölümünde doçent oldu. 1989 yılında New York‘a giderek çağdaş sanatlar üzerine çalışmalar yaptı. New York Üniversitesi Hagop Kevorkian Yakındoğu Merkezi’nin davetiyle 1990 yılında burada çalışmalarda bulunan İslimyeli, 1991’de Fulbright bursuyla Güzel Sanatlar Fakültesi’nde çalışmalarını sürdürdü.

Konuk sanatçı olarak davet edildiği ABD Hartford Trinity Koleji’nde çalıştı. 1996 yılında profesör oldu. Değişik ülkelerden aldığı davetlerle gittiği yerlerde kısa süreli çalışmalar yaptı. İslimyeli, eğitimciliğinin yanı sıra sanat kitapları, şiir ve öyküler yazmakta sinema ile de ilgilenmektedir. Şiir ve öyküleri Dost, Oluşum, Yazı, Gösteri, Argos, Kitaplık dergilerinde yayımlanmıştır. Marmara Üniversitesi’nde kendi adıyla resim atölyesi; yirminin üzerinde de yüksek lisans ve doktora tezi yöneten sanatçı, ölümüne kadar Işık Üniversitesi’nde öğretim üyeliği görevini sürdürdü.

Ölümü

Yakalandığı akciğer kanseri ile mücadele eden İslimyeli, tedavisi devam ederken 14 Nisan 2022’de Burgazada, İstanbul‘da ardında yüzlerce eser bırakarak 75 yaşında öldü.^[5] Cenazesi Burgazada Mezarlığı’nda toprağa verildi.

Dönemler

• 1963-1970: Kendi Kendine (İlk Resimler)
• 1970-1973: Kent Masalları
• 1971-1975: Kurşun Yıllar
• 1974-1978: Çöküş
• 1978-1980: Bir Yıkımın Mimarisi
• 1980-1984: Gezginler, Gece yüzleri
• 1988-1989: Hava, su, toprak, ateş
• 1990-1991: Deli gömleği
• 1991-1993: Sır
• 1991-1998: Adımlar Cümleler
• 1998-1999: Çile
• 1988-2007: Fotoğraflar
• 1989-2007: Yerleştirmeler
• 1989-2007: Heykeller
• 1993-1994: Söz
• 1994-1996: Suç
• 1997-1998: Suret
• 1999-2000: Deja Vu
• 2001-2002: Zamansız
• 2006-2007: Giysiler
• 1995-2007: Yolcular
• 1989-2007: Videolar

Sanat kitapları

• Suç
• Söz
• Suret
• Déjà vu’
• Matah

Kişisel sergilerden seçmeler

• 2008 – “Makas Psikolaj” Balkan Naci İslimyeli Galeri Işık Teşvikiye
• 2007 – “Gizli İşler” Retrospektif Sergi, İş Sanat Kibele Art Gallery, İstanbul
• 2006 – “Zifir” Proje 4L Elgiz Çağdaş Sanatlar Müzesi, Artvarium, 35. Yıl Sanat Etkinlikleri II, İstanbul
• 2006 – “Matah” Milli Reasürans Sanat Galerisi, 35. Yıl Sanat Etkinlikleri I, İstanbul
• 2004 – “Birimiz Hepimiz”, Türk Kültür Merkezi, Saraybosna
• 2002 – “Zaman-sız” P.G. Art Gallery, İstanbul
• 2001 – “Zaman-sız” Siyah Beyaz Sanat Galerisi, Ankara
• 2001 – “Tuz” Siyah Beyaz Sanat Galerisi, Ankara
• 2000 – “Deja Vu” Mine Sanat Galerisi, İstanbul
• 1998 – “Suret” Atatürk Kültür Merkezi, İstanbul
• 1995 – “Suç” Yapı Kredi Kazım Taşkent Sanat Galerisi, İstanbul
• 1995 – “The Steps” Ziyon Gallery, Hartfort, USA
• 1995 – “Seçmeler 89-94” Mine Sanat Galerisi, İstanbul
• 1994 – “Söz” Installation, Aksanat, İstanbul
• 1994 – “Haberci” P.G. Art Gallery, İstanbul
• 1992 – “Deli Gömleği” Garanti Sanat Galerisi, İstanbul
• 1991 – “İz” Atatürk Kültür Merkezi, İstanbul
• 1991 – “Installation II The Letters” Sehnap N.Y.U, NYC, USA
• 1991 – “Strait Jacket”, Sehnap N.Y.U, NYC, USA
• 1990 – “Sır” Türk İslam Eserleri Müzesi, İstanbul
• 1989 – “Hava, Su, Toprak, Ateş”, Atatürk Kültür Merkezi, İstanbul
• 1989 – Mine Sanat Galerisi, İstanbul
• 1988 – “Seçmeler 75-78”, Urart Sanat Galerisi, İstanbul
• 1987 – “Pentimentolar” Atatürk Kültür Merkezi, İstanbul
• 1987 – Tanbay Sanat Galerisi, Ankara
• 1986 – Urart Sanat Galerisi, İstanbul
• 1984 – Urart Sanat Galerisi, İstanbul
• 1981 – “Suya Çizilmiş Şeyler” Maçka Sanat Galerisi, İstanbul
• 1979 – Tatbiki Güzel Sanatlar Y. O. İstanbul
• 1979 – “Bir Yıkımın Mimarisi” Kolaj Sergisi, Vakko Sanat Galerisi, İstanbul, Ankara, İzmir
• 1977 – Akdeniz Sanat Galerisi, Ankara
• 1976 – Melda Kaptana Sanat Galerisi, İstanbul
• 1974 – Türk-Alman Kültür Merkezi, İzmir
• 1972 – Taksim Sanat Galerisi, İstanbul
• 1971 – Taksim Sanat Galerisi, İstanbul
• 1970 – Taksim Sanat Galerisi, İstanbul

Kaynaklar

1. ^ “Turkishpaintings.com’daki biyografisi”
2. ^ “‘Batı da kadına haksızlık etti, ediyor'”. Radikal Gazetesi. 22 Haziran 2009. Erişim tarihi: 17 Nisan 2022.
3. ^ “‘Sadeleşme olgunluğun sonucudur'”. Habertürk. 6 Şubat 2013. 8 Şubat 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Nisan 2022.
4. ^ “Siyah beyazı yendi”. Yeni Şafak Gazetesi. 3 Şubat 2013. 16 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Nisan 2022.
5. ^ “Sanatçı Balkan Naci İslimyeli’yi kaybettik”. Gazete Duvar. 14 Nisan 2022. 14 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Nisan 2022.
6. ^ “Ressam Balkan Naci İslimyeli son yolculuğuna uğurlandı”. Haberler.com. 16 Nisan 2022. 16 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Nisan 2022.