PORTRE KARİKATÜR ÇİZİMİNDE SANATÇI GÖRÜŞLERİ Görüşülen Sanatçı: Jason Seiler

 

Öğr. Gör. Mehmet Emin KARATAŞ

İstanbul Esenyurt Üniversitesi Tasarım Bölüm Başkanı

 

Portre karikatürü konu alınan yüzün belirgin olan bölgelerinin gerçek boyutundan çok daha abartılı bir biçimde çizilmesiyle ortaya çıkan sanat eserleridir. Portre karikatürü çizerken karakter ve mizacın yakalanmasında yaşanan sorunları tespit etmek amacıyla bu alanda öncü olmuş kişilerin bilgisine başvurulmuştur ve mail aracılığı ile çeşitli sorular yöneltilerek röportajlar gerçekleştirilmiştir. Bunun yanı sıra “Portre Karikatüründe Karakterin Oluşturulmasında Karşılaşılan Sorunlara İlişkin Sanatçı Görüşleri ve Değerlendirilmesi” isimli, 2019 yılı, 621876 tez numaralı yüksek lisans tezinden faydalanılmıştır. İlk röportajda alman sanatçı Jason Seiler’ın bilgilerine başvurulmuştur.

Jason Seiler Hakkında

Chicago’da yaşamaktadır. Profesyonel kariyerine başlamadan önce iki yıl boyunca Chicago’daki Amerikan Sanat Akademisi İllüstrasyon Bölümü’nde eğitim aldı. Karikatür ve illüstrasyonları Adobe, Rolling Stone, Billboard, The Utne Reader, Time, New Yorker, Der Spiegel, Business Week, New York Times, The Wall Street Journal, The Weekly Standard, Mad mizah dergisi, Golf Digest, Ad Week, King, Revolver, Guitar Player, The Village Voice, Penguin Group, Disney, The New York Observer, New Line Cinema, Universal Pictures, Aardman Animation ve Sony Image gibi çeşitli yayın organlarında yayınlanmıştır. Sanatçı ayrıca Tim Burton’ın “Alice In Wonderland” filminde karakter tasarımcısı olarak Imaginism Studios ile birlikte çalışmıştır. Bu projede Red Queen, Tweedles, Bandersnatch ve daha pek çok karakter oluşmasında yardımcı olmuştur. Dünyaya Kaçış filmi ve USPS Forever Serisi için çalışmalar yapmıştır.

Çalışmaları birkaç kez New York’taki İllüstratörler Cemiyeti’nde ve aynı zamanda Elvis Costello’nun gümüş madalya kazandığı İllüstratörler Derneği’nde de sergilendi. 2014 yılında The Wall Street Journal için “Anneni Odada Yer Alabilir misin?” adlı resminde mükemmellik ödülü olan Patrick Nagel’e layık görüldü. Eserleri Taschen’s Illustration Now! Digital Art Masters ve Digital Painting techniques’dir. Şu an çizerliğin yanı sıra Toronto’da Imaginism Studios tarafından oluşturulan sanat okulunda eğitmenlik yapmaktadır.

1- Karikatür çizmeye ne zaman ve ne şartlarda başladınız?

Karikatür çizmeye altıncı sınıfta başladım. O zamanlar yaptığım şeyin bir adı olduğunu bilmiyordum. Sadece insanları kendi tarzımla çizerek eğleniyordum.

2- Sizi portre karikatürüne yönelten ne oldu?

Gerçekten hiçbir şey, bu yöntemle çizim yapmak benim için doğal bir şeydi. Hiçbir zaman insanları çizmekten yorulmadım ve sıkılmadım.

3- Portre karikatürü çizerken nelere dikkat edersiniz?

Her şeye, odaklanmam gereken bir şey yok. Onun yerine kişiye bütünüyle odaklanıyorum, karakterini yakalamaya çalışıyorum. Onlarla ilgili her şey benim için önemlidir. ­­

4- İlk olarak bir eskiz çalışması yapar mısınız, yapıyorsanız bu orijinal çalışmaya neler katıyor?

Her şeyden önce eskiz yaparım. Bunun problemlerim üzerinde çalışmamda yararı var. Problemi çözüyorum ve böylece kişinin özelliklerini keşfediyorum. Çabucak farklı şeyler deneyip en iyi işi seçebilirim.

5- Portre karikatürü çizerken karşınızdaki kişiye hangi açıdan bakacağınızı neye göre ve nasıl belirlersiniz?

Tamamen ne üzerine çalıştığıma bağlıdır. Yayın için çalışıyorsam genellikle sanat yönetmeninin istediğini yapmak zorundayım. Benim için önden görünümler en az heyecan vericidir ve kendim için çalışıyorsam ¾ lük görünümleri tercih ederim.

6- Portre karikatürü cinsiyete ve yaşa göre değişkenlik gösterebilir mi? Gösteriyorsa biraz bahseder misiniz?

Hiçbir şey çizim sürecim kadar değişiklik göstermiyor. Hala kişinin karakterini yakalamaya çalışıyorum ve umarım çizimim ve boyamam gerçekten de o kişi gibi hissedilir. Değişen tek şey, yaşlandıklarında kırışıklıklara daha çok odaklanmak zorunda kalmamız. Tamamen gözlemle ilgilidir. Konuyu anlamak ve konuyu tanımak zaman alır.

7- Bir portre karikatürüne vücut eklemek isterseniz, vücut ve baş arasındaki oran orantıyı nasıl kurarsınız? Bu her çizimde farklılık gösterir mi?

Bu tamamen kişisel stile ve tekniğe bağlıdır. Bana göre kişiye ve ne için çizdiğime göre değişir. Mümkünse kişinin vücudunu karikatürize etmeye çalışıyorum. Yayın işleri için sınırlı alana sahipsem genellikle büyük kafalı ve küçük vücut tipli karikatürler çizerim.

8- Portre karikatüründe yüzü, kişinin kas ve kemik yapısına göre bölümlere ayırır mısınız? Ayırıyorsanız bu bölümlerin birbirleriyle orantısında kişi anatomisinin etkisinin size verdiği ipuçları oluyor mu?

Her şeydir, her bölüm önemlidir. Oran kişiden kişiye farklılık gösterir. Nasıl çizeceğimle ilgili bir formül yoktur.

9- Portre karikatürü çizmek isteyen bireylere tavsiyeleriniz nelerdir, nereden başlayabilirler?

Her an, her gün mümkün olduğunca çizmelerini tavsiye ederdim. Kişi kariyerine nasıl başlamalıdır? En alttan başlamalılardır. Yapabilecekleri her küçük işi üstlenip en iyisini yapmalıdırlar, düşük ücretler önemli değildir. Kolay değil ama başlamak için güzel bir yerdir. Bir itibar oluşturmak yıllar alır. Portföylerini her zaman geliştirmeleri gerekir; yarışma ve şovlara katılmak ta önemlidir. Bunun dışında, bir web sitesi veya blog oluşturabilirler. Sıkı tutunmalıdırlar, kolay değildir ama eğer bu tutkularıysa sıkı çalışmaya değerdir!

Sanatçının görüşleri doğrultusunda portre karikatürü çizmek isteyen kişiler kendi çizgileri ile denemeler yaparak başlayabilirler. Bu aşamada benzetmenin daha kolay olacağı yüzlerin seçilmesi kişi için bir avantaj olacaktır. Bunun yanında en başta portre karikatürü çizebilmeyi sevebilmek, çizerken keyif alabilmek ve çizebilmek için de ayrı bir çaba sarf etmek gereklidir.

Orijinal çalışma öncesi eskiz çizimleri veya ana çalışmayı mürekkeplemeden önce yön gösterici eskiz niteliğindeki kurşun kalem çalışması, ana çalışmanın kusursuz olabilmesi konusunda çok önem taşımaktadır. Tek deneme ile olması gereken çalışmaya ulaşabilmek oldukça zordur, fakat birkaç eskiz çalışması ardından ana çalışmaya geçmek çok daha doğru olacaktır. Çünkü modelin daha gizli özelliklerine denemelerin ardından ulaşmak mümkündür, ön taslak çizimler problemin çözümünde bize yol gösterici bir kılavuz görevi görmektedir.

Portre karikatüründe sabit bir açıdan bakmanın kesin bir kural değildir. Fakat çizime 75°’lik bir açıyla bakmak çizimin boyutlu görüntüsü açısından avantaj sağlayabilmektedir. İstisnai durumlarda ticari kaygı sebebiyle modelin veya çalışmayı isteyen kişinin istekleri doğrultusunda çalışmanın açısı belirlenebilmektedir.

Çizilen kişinin yüz hatlarının olgunlaşma düzeyi portre karikatürünün daha rahat ortaya çıkmasını etkilemektedir, yüz hatlarının ne kadar oturmuş olduğu portre karikatürünün daha kolay veya daha zor hale gelmesine etki etmektedir. Bir portre karikatüründe şüphesiz yılların oluşturduğu derin anlam çok büyük etki sahibi olacaktır. Bu sebeple yaşlı bireylerin çizimlerinde bu anlamın getirdiği karakteristik netlik, çizer açısından işlerin biraz daha kolaylaşmasını sağlayacaktır. Çünkü yaşlı insanların yüzlerinde yıllarca kendine yer etmiş kırışıklıklar çizimin daha rahat detaylanmasını sağlayacak, o yılların getirdiği yorgunluğun yüzde, bakışlarda yansıması çalışmadaki karakteristik yapının yakalanmasını kolaylaştıracaktır.

Portre karikatürünün büyük baş ve küçük vücut olarak çizimi Cumhuriyet Dönemi’nin başlarından bu zamana kadar yaygın bir şekilde süre gelmiş bir tarz olmuştur. Bu aynı zamanda portre karikatürünün özünde yer alan gülünçlük etkisini destekleyici bir unsur haline gelmiştir. Özellikle Bedri Koraman, Kâmil Çakmak gibi eski dönem portre karikatür sanatçıları bu tarzdan fazlasıyla faydalanarak çizimlerinin tamamında kullanmıştır, fakat içinde bulunduğumuz dönemde, her sanat alanında olduğu gibi portre karikatüründe de yaşanan değişim bu tarzın geçerliliğinin azalmasına neden olmuştur.

Bir portre karikatüründe başın daha büyük çizilmesi, çizilen alanın verimli kullanılması açısından fayda sağlayacağı gibi aynı zamanda etkinin tamamen portrede toplanmasını sağlayacaktır ve sanatçıya çalışmasında daha fazla ayrıntıya girme imkânı oluşturacaktır. Bunun yanında çalışılan alanın boyutları, vücudun baş ile orantısında değişkenlik oluşturan etkin unsurlardan biri olabilmektedir. Dikey bir alanda çalışılan portre karikatüründe baş ile vücut arasındaki orantı gerçeğe daha yakın, yatay bir alanda ise bu oranda daha fazla sapma olması olasıdır.

Portre karikatürü çizebilmek için sürekli olarak çizim yapmak ve çizimleri analiz edebilmek gerekmektedir. Çizimin bir alışkanlık haline gelebilmesi ve bunu yaparken oldukça sabır göstermek başarıya ulaşmayı sağlayacaktır.

KAYNAKÇA

http://www.irancartoon.com/gallery-of-caricatures-by-jason-seiler-usa, 2019

http://jasonseilerillustration.blogspot.com/2010/08/cover-for-utne-reader.html, 2010

http://feelgrafix.com/996438-clint-eastwood.html, 2015

https://www.instagram.com/seilerpaints/?hl=tr, 2009

https://www.behance.net/gallery/42764449/Public-Servant, 2016

https://www.behance.net/gallery/15246861/New-York-Observer, 2014

https://www.behance.net/gallery/30808929/2015, 2015

http://jasonseilerillustration.blogspot.com/2010/03/, 2010

Bir Cevap Yazın