Nusret Karaca
Yetiştiğim, ilk, orta ve lise öğrenimini gördüğüm Eyüpsultan… Buram buram tarih kokan bu ilçe ile ilgili merakım hiç bitmedi. Araştırmalarımda öğrendiklerim denizde birkaç damla da olsa, aidiyet duygusuyla not almaya devam ediyorum.
Eyüpsultan Meydanı’nda yankılanan o coşkulu ezgilerin ardındaki tarihi biliyor musunuz?
İşte “Mehteran-ı Eyüpsultan” hakkında kısa ve öz bilgiler:
Kuruluşu ve Amacı: Mehteran-ı Eyüpsultan, 11 Temmuz 1997 tarihinde Eyüpsultan Belediyesi himayesinde kurulan resmi bir mehter takımıdır. İlçenin köklü tarihi mirasını yaşatmak amacıyla faaliyet göstermektedir.
Gelenek ve Kültür: Türk tarihinde devletin egemenlik ve hükümranlık sembolü olan mehter geleneğini, Osmanlı askeri bandosu kültürüne uygun kostüm ve enstrümanlarla sürdürmektedir.
Çalışma Alanı: Topluluk, çalışmalarını ve provalarını Zal Mahmut Paşa Külliyesi alt medrese alanında kendilerine tahsis edilen tarihi mehterhane binasında gerçekleştirmektedir. Günümüzde Kültür Sanat ve Atölyeler Merkezi olarak işlev gören külliyede, mehteran ekibi de atölyelerle aynı çatı altında üretmeye devam etmektedir.
Etkinlikler: Yurt içi ve yurt dışında birçok resmi tören, festival ve kültürel organizasyonda görev alan ekip; özellikle Eyüpsultan Meydanı’nda Cuma günleri ve Ramazan ayında düzenlenen “Nevbetten Marşa” konserleriyle yerli ve yabancı turistlerin büyük ilgisini çekmektedir.
…
Nevbet Nedir?
Tanım: Nevbet; sözlük anlamıyla “sıra”, “nöbet” ve “belirli aralıklarla tekrarlanan görev” demektir.
Nevbet Çaldırmak: Eski Türk-İslam ve Osmanlı devlet geleneklerinde hükümdarın sarayının veya otağının önünde, belirli vakitlerde (özellikle namaz saatlerinde) askeri bando (mehter veya tablhâne) eşliğinde kös, davul ve zurna çaldırılmasıdır.
Hâkimiyet Alameti: Hunlar ve Göktürkler’den beri süregelen bir egemenlik sembolüdür. Para bastırmak ve hutbe okutmak gibi hükümdarlığın en temel göstergelerinden biridir.
Hiyerarşi Göstergesi: Nevbetin günde kaç vakit çalınacağı devlet içindeki statüyü belirlerdi. Bağımsız hükümdarlar günde beş vakit nevbet çaldırabilirken; tabiî hükümdarlar, melikler veya emirler ancak üst makamın izniyle üç vakit çaldırabilirdi. İzinsiz veya kuraldan fazla nevbet çaldırmak isyan sayılırdı.
Zaman ve Namaz Bildirimi: Padişahın konakladığı yerlerde vakitlerin duyurulmasını sağlardı.
Savaş Alameti: Savaşlardan önce veya gaza hazırlığı sırasında da nevbet vurulurdu.
…
Adres: Nişanca Mah. Zal Paşa Cad. No: 43, 34050 Eyüpsultan / İstanbul (Zal Mahmut Paşa Külliyesi)
Kaynaklar: Semt sohbetleri, geziler, Eyüp Lisesi birikimim, Eğitim Enstitüsü Tarih Derslerim, Mehterhane gösterileri, Eyüpsultan Kaymakamlığı, Eyüpsultan Belediyesi, TDV İslâm Ansiklopedisi.
1.Fotoğraf:Zal Mahmut Paşa Külliyesi
(Nusret Karaca Objektifi-18 Aralık 2024)
2.Fotoğraf:Mehteran Takımı-Eyüpsultan Meydanı(Eyüpsultan Belediyesi)
İlk yorum yapan siz olun