Müzelerin toplumsal katkıları üzerine…

Ümit Gezgin

Müzeler toplumu geliştiren, onların kimlik ve aidiyetlerini tescilleyen önemli kurumsal yapılardır.. ayrıca eğitimin de önemli parçalarından biridir.. nesiller müzelerle kendini geliştirir.. İstanbul’da yetmişden fazla müze olduğunu düşünürsek, müzelerin çok önemli katkıları olduğunu görüyoruz…

Bir aynadır aynı zamanda müzeler.. toplumun yansımasıdır.. geçmişi, şimdiyi, kültürünü, alışkanlıklarını derler toplarlar ve sergiler müzeler.. doğal olarak da kültürün gelişmesinin önemli araçlarıdır…

Sadece sergileme alanı değildir müzeler, aynı zamanda kültürel mirası araştırma alanları olarak da görülür.. ilgili nesneleri toplayan, muhafaza edip sergileyen kurumlar ve sergileme mekanlarıdır…

19. yüzyılda müzeler, ulusun kültür birikimini aktarma, koruma ve teşhir etme görevlerini üstlenen kurumlar haline gelmiş ve dünyanın birçok ülkesinde büyük resmi müzeler kurulmuştur… Müzeler, sanatsal, teknik, bilimsel, tarihi veya arkeolojik materyal bulunduran, içerisine hayvanat ve botanik bahçelerinin dahil olduğu kültür kurumlarıdır…

Müze kilemesine gelecek olursak, herkesin bilmesi ve netleşmesi anlamında, müze yunancada “ilham perilerinin tapınağı” anlamına gelmektedir.. Yunan mitolojisine göre Zeus ile bellek tanrıçası Mnemosine’nin kızları olan müzeler, dokuz kız kardeştir.. her biri farklı bir sanat dalının ilham verici perisidir…

Müze sözcüğü ilk defa 16. yüzyılda İtalya’da Medici ailesine ait bir koleksiyonun tanıtılmasında kullanılmıştır.. yine bu yüzyılda sanat eserlerinin korunduğu ve sergilendiği müze ve galeriler kurulmaya başlanmıştır.. bir İngiliz koleksiyoncunun topladığı eserleri Oxford Üniversitesi’ne bağışlaması ile 1683 yılında Ingiltere’de modern anlamda ilk müze kurulmuş oldu…

18. yüzyıldan itibaren, kraliyet koleksiyonları kamuya açılarak müzelere dönüştü.. 1746 yılında Fransa Krallığı’nın sarayında toplanmış olan tarihi sanat eserlerinden genel bir koleksiyon yapılmış, eserlerin halka gösterilmesi düşüncesi ortaya atılmıştır.. 1750 yılında Lüksemburg Müzesi kurularak bu düşünce gerçekleştirildi…

Kısacası müzelerin toplumsal katkıları büyüktür.. her ulus kendi kültürünü müzeler üzerinden muhafaza eder.. müzeler aynı zamanda eğitimin de önemli bir parçasıdır.. genç nesil müzeler vasıtasıyla da eğitime katılır ve kendini geliştirerek bir kimlik sahibi olur…