Işıl Çavuşoğlu
Işıl Çavuşoğlu’nun ÜÇÜNCÜ BAKIŞLAR adlı enstalasyonu Marmara Üniversitesi, Atatürk Eğitim Fakültesi, Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü, Resim-İş Eğitimi Anabilim Dalı, Kadınlar Tuvaletinde Sergilendi
Zorunlu mola durağı olan tuvaletler, güncel rutinle birlikte akan
zamanda yaşanılanın yeniden farkında olunmasını sağlayan
kamusal ile mahrem arasındaki eşikte bir alandır. Bu eşiğin
devamında (ardında…) görünmek ve saklanmak aynı anda var olur.
Kadınlar tuvaleti kamusal alanın içinde erkek bakışından görece arındırılmış bir eşik
olarak enstalasyonun mekânsal zeminini oluşturur.
ÜÇÜNCÜ BAKIŞLAR, gündelik bir eylem olan aynaya bakmayı
kesintiye uğratarak başlar. Aynanın yüzeyini kaplayan etiketler,
yansımayı engelleyerek izleyiciyi kendi görüntüsünden mahrum
bırakır. Bir işaretleme ve tanımlama pratiği olan etiket, toplumsal
yapıların bireyleri sınıflandırma, adlandırma ve sabitleme eğilimine
dönüşür.
Feminist sanat ve teori içinde tartışılan “ataerkil bakış”
(male gaze), görsel kültürde kadının çoğunlukla izlenen,
değerlendirilen ve nesneleştirilen bir konuma koyar. Bu bakış,
yalnızca dışsal bir göz değil; zamanla içselleştirilen, bireyin kendine
yönelttiği bir denetim mekanizmasına dönüşür. Böylece kişi, içsel
bakışta bile bu dışsal bakışın ölçütleriyle görmeye başlar. Benlik,
doğrudan bir görüntü olarak değil, üzerine yazılmış ve sürekli
yeniden yazılan bir yüzey olarak açığa çıkar.
Aynaların yüzeyini kaplayan etiketler, tam da bu içselleştirilmiş bakışı kesintiye
uğratarak izleyiciyi alışıldık öz-denetim döngüsünden çıkarır.
Benliğe değil, benliğin inşasına bakar. Böylece ayna, artık bir
doğrulama aracı olmaktan çıkar; bir sorgulama alanına dönüşür.
“ÜÇÜNCÜ BAKIŞLAR”, katılımcıları bakışın üretimine dahil eder.
Görüntünün yokluğunda, hem kendini hem de bakışın kendisini
düşünmeye davet eder.
İlk yorum yapan siz olun