Prof. Dr. Ümit Gezgin
Çağdaş Sanatı’ın faydaları deyince aklımıza neler gelmektedir.. bu önemli bir nokta.. bunun elbet kullanışlılık değil, daha çok deneyim ve düşünme, perspektifler noktasında faydaları devreye girmektedir…
Çağdaş sanatın, modern sanattan farkı sorular sorma yeteneğidir.. elbet estetiği de barındırır içinde ama, modern sanat ve öncesinde klasik sanat da diyebileceğimiz sanat algılamaları içinde var olan ve başat öge olarak algılanan bir estetik gerçeklik yoktur onda.. kendine özgü bir estetiği olsa bile, bu oyalayıcı, hoş bir görsel estetik değildir.. daha çok düşünceyi, yorumu ve hatta eleştiriyi de devreye sokan bir estetiktir.. onun için Çağdaş Sanat diyoruz ve Modern Sanat ve öncesinden ayırıyoruz…
Hazır cevaplar aramaz çağdaş sanat.. hatta sanat olup olmadığını da eserlerin tartışmaya açar.. sıradan insan için yapılan işler: “Bu sanat mı?” diye sorgulanmasına sebep olur.. sorgulanmaktan ziyade bir karşı çıkış ve hatta nefrettir…
Çağdaş sanatın temel felsefesi sadece bakma üzerine kurulu olmamasıdır.. aynı zamanda düşünerek bakmayı zorunlu kılar.. sıradan nesneyle arasındaki fark da bir anlamda buradadır.. belki sıradan nesne bile bakma felsefesine göre sanat nesnesine dönüşebilir.. yazar Arthur Danto’nun ısrarı da buradaydı zaten.. O sıradan nesnelerle sanat eseri arasındaki farkı yorumun ve kuramsal bağlamın belirlediğini, söylüyordu.. yani bir tür bakma biçimi…
Sıradan insanı sıradan ve günübirlik yapan şey, alışkanlıklarıyla yaşaması ve düşünmemesidir.. onun ihtiyaçlar düzeyinde bir düşünme kabiliyeti vardır ki.. buna da düşünme, yaratıcı düşünme diyemeyiz.. insanı insan yapan olgu yaratıcı düşünme kabiliyetidir.. yoksa hayvanlar da basit düzeyde düşünürler, işlerini görürler…
Bir video art, bir performans.. soyut ve kavramsal gönderimli yüzey sanatı.. farkında olmadan kabul ettiğimiz mekanı, zamanı, bedeni ve iktidar ilişkilerini yeniden fark etmemizi sağlar.. bu da çağdaş sanatın temel felsefesidir ve onu modern sanat olgusundan büsbütün ayırır.. en başta entellektüel bir sanat olarak onu kurgulamış olur…
Modern sanattaki konularla, çağdaş sanattaki konular birbirinen çok farklıdır.. bir natürmort, peyzaj, portre, figür kendi bağlamları ve estetik anlamlarıyla yoktur çağdaş sanatta.. çağdaş sanat daha çok, Göç, Savaş, Cinsiyet, Ekoloji, Kentleşme ve benzer kavramlar, olgular ve gerçeklikler üzerinden ilerler…
Çağdaş sanatın önemli noktalarından biri de disiplinlerarası olmasıdır.. teknolojiden de faydalanır çağdaş sanat, aynı zamanda bilim, mimari ve edebiyattan da.. felsefeden beslendiği kadar, psikoloji ve sosyolojiden de beslenir…
Çağdaş sanat iç zenginliğin gelişmesine de katkılar sağlar.. modern ve klasik sanatın aksine, derin ve kapsamlı perspektifler verir insana.. hayranlık, rahatsızlık, merak, şaşkınlık gibi duygulara zemin hazırlar.. bu da iç zenginliğin çoğalmasına sebep olur…
İlk yorum yapan siz olun